Bài 1 — Bưởi Da xanh: nguồn gốc, giá trị và tiềm năng thị trường

Bưởi là cây ăn quả chủ lực được ngành nông nghiệp định hướng phát triển. Trong các giống bưởi hiện nay, bưởi Da xanh là giống ăn tươi được ưa chuộng nhất, có tiềm năng và lợi thế cạnh tranh ở cả thị trường trong nước lẫn xuất khẩu.

1. Nguồn gốc giống bưởi Da xanh

• Ban đầu — Giống bưởi bắt nguồn từ vườn của ông Trần Văn Luông ở xã Thanh Tân, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre (Đỗ Văn Công, 2010), sau đó được trồng sang khu vực xã Mỹ Thạnh An, TP Bến Tre.
• 1996 — Một chủ vườn ở Mỹ Thạnh An dự Hội thi Trái ngon tại Trung tâm cây ăn quả Long Định (nay là Viện Cây ăn quả miền Nam) và đạt giải B. Đây là lần đầu giống bưởi này được biết đến rộng rãi.
• Các năm sau — Nhiều chủ vườn tiếp tục đạt giải cao ở các hội thi. Viện Cây ăn quả miền Nam theo dõi, đánh giá và đề xuất công nhận giống.
• 22/05/2006 — Bộ NN&PTNT công nhận bưởi Da xanh là giống quốc gia theo Quyết định số 40/2006/QĐ-BNN.

Ngày nay bưởi Da xanh được trồng rộng rãi khắp các tỉnh miền Tây và Đông Nam Bộ.

2. Vị thế của bưởi Da xanh

Bưởi Da xanh là một trong 12 sản phẩm cây ăn trái chủ lực của Nam Bộ theo Quyết định số 1648/QĐ-BNN-TT ngày 17/7/2013 về quy hoạch vùng cây ăn quả chủ lực trồng tập trung. Ở Hiếu Liêm (Bắc Tân Uyên, Bình Dương) và Sông Xoài (Tân Thành, Bà Rịa – Vũng Tàu), bưởi Da xanh cho hiệu quả kinh tế cao và diện tích ngày càng mở rộng.

Lợi nhuận phổ biến

200–300 triệu đ/ha/năm, cá biệt có hộ cao hơn

Giá bán tại vườn

≥ 40.000 đ/kgdịp Tết Nguyên Đán có thể lên 70.000 đ/kg

Giá siêu thị

~ 60.000 đ/kgphổ biến tại các hệ thống siêu thị lớn

Lao động

110 công/ha/năm lao động đơn giản

Số liệu giá theo khảo sát trong tài liệu gốc (2019), dùng để tham khảo xu hướng.

3. Lợi thế của vùng Đông Nam Bộ

Mùa khô 2015–2016 kéo dài, xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long ở mức báo động. Nhiều vườn bưởi Da xanh đang thu hoạch bị chết hoặc giảm năng suất nghiêm trọng, sản lượng trên thị trường sụt mạnh. Các vườn trồng ở Đông Nam Bộ nhờ vậy bán được giá cao, cho thấy vùng này có ưu thế để phát triển loại trái đặc sản này.

Những cơ sở sản xuất có thương hiệu hoặc đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP có nhiều thuận lợi trong tiêu thụ, đặc biệt ở thị trường cao cấp và xuất khẩu.

4. Phạm vi áp dụng của khoá học

• Địa bàn: TP Hồ Chí Minh và các địa phương có điều kiện tự nhiên tương tự.
• Đối tượng: canh tác bưởi Da xanh lấy trái ăn tươi.
• Điều kiện tối thiểu: đủ nước tưới mùa nắng, thoát nước tốt mùa mưa, có điện để vận hành hệ thống tưới phun.